W piątek 13 grudnia 2024 roku obchodziliśmy 82 rocznicę wysiedleń mieszkańców gminy Komarów-Osada przez okupantów niemieckich. Na przełomie grudnia 1942 r. i stycznia 1943 r., Niemcy, realizując zbrodniczy plan poszerzania dla siebie tzw. przestrzeni życiowej brutalnie wysiedlili setki mieszkańców gminy Komarów-Osada. Wypędzali ich z domów i gospodarstw, skazując na zsyłkę do obozów pracy i obozów koncentracyjnych, gdzie czekała ich niekiedy powolna śmierć. Wielu naszych mieszkańców trafiło na przymusowe roboty do Niemiec. W ciężkich, zimowych warunkach ludność, której udało się uciec przed wysiedleniem, szukała schronienia u rodziny lub przyjaciół w sąsiednich wioskach, ukrywała się w okolicznych lasach, wąwozach lub polach. W niewysiedlonych Księżostanach w każdym domu przebywało wtedy nawet kilka rodzin, a liczba uchodźców, którzy znaleźli schronienie w tej wiosce przekroczyła 5000 osób.
W gminie Komarów-Osada całkowicie wysiedlono następujące miejscowości:
– dnia 14 grudnia 1942 roku – Komarów Dolny, Komarów Górny, Komarów Wieś, Komarów-Osadę, Krzywystok i Wolicę Brzozową.
– dnia 15 grudnia 1942 roku – Dub, Ruszczyznę, Wolicę Śniatycką i Antoniówkę,
– dnia 17 grudnia 1942 roku – Hutę Komarowską, Janówkę Wschodnią, Janówkę Zachodnią i Zubowice.
– Komarów-Osada był wysiedlany dwukrotnie: 14 grudnia 1942 roku i 17 stycznia 1943 roku.
Łącznie w czasie wysiedleń zginęło 51 osób, w tym 16 kobiet i 3 dzieci. Spłonęło kilka zabudowań. W miejsce wysiedlonych rodzin, okupanci nasiedlali niemieckie rodziny z Besarabii i Chorwacji oraz kolonistów ukraińskich, zwanych „Czarniuchami”.
Uczestniczka tamtych wydarzeń, ś.p. Pani Danuta Tyrka, z domu Mazurek, wówczas jedenastoletnia dziewczyna wspominała: ,,Po otoczeniu Komarowa przez Niemców dano nam pół godziny na spakowanie i zabranie tylko najpotrzebniejszych rzeczy. Potem załadowano nas na sanie. Pod eskortą uzbrojonych żandarmów niemieckich wieziono nas do obozu przejściowego w Zamościu. Do dzisiejszego dnia czuję mróz, strach i bicie mojego dziecięcego serca”.
Dzisiaj, w rocznicę wysiedleń, mieszkańcy gminy Komarowa-Osady upamiętnili wydarzenia tamtych tragicznych dni. O godzinie 10.30 uczestnicy uroczystości zebrali się na placu przy kościele parafialnym w Komarowie-Osadzie, w miejscu zbiórki osób wysiedlanych, którzy z tego miejsca rozpoczynali swoją dramatyczną podróż. Poczty sztandarowe Szkoły Podstawowej w Komarowie-Osadzie, Szkoły Podstawowej w Antoniówce, jednostki OSP Komarów-Osada, jednostki OSP Śniatycze oraz licznie zgromadzeni mieszkańcy na czele z komendantem gminnym OSP druhem Michałem Niedźwiedziem przeszli na cmentarz parafialny. Tutaj uczestnicy uroczystości uczcili pamięć poległych i pomordowanych. Wspólnie z księdzem proboszczem odmówili modlitwę w intencji ofiar wojny. W imieniu mieszkańców Wójt Gminy Wiesława Sieńkowska, Przewodniczący Rady Gminy Jerzy Pałczyński, Zastępca Wójta Wojciech Łoś, Wiceprzewodniczący Rady Gminy Tomasz Kułaj, Sekretarz Gminy Stanisław Siek, ksiądz proboszcz parafii w Komarowie-Osadzie Franciszek Nieckarz wraz z młodzieżą szkolną złożyli kwiaty i zapalili znicze.
Następnie uczestnicy przeszli do Domu Kultury, gdzie odbyła się dalsza część uroczystości. Wymowny i wzruszający montaż słowno-muzyczny pt. ,,Czy wojna jest dla ludzi?”, przedstawili uczniowie Szkoły Podstawowej w Komarowie-Osadzie. Zaprezentowane wiersze, piosenki i wspomnienia świadków, którzy przeżyli wysiedlenia pokazały zebranym ogrom tragedii i cierpień, które ponosili Polacy w czasie wojny. Montaż został przygotowany pod kierunkiem nauczycieli: Magdaleny Bil, Lidii Boguszewskiej-Więcek. Anny Kupiec-Niedźwiedź. Uroczystości towarzyszyła pokonkursowa wystawa prac plastycznych, poświęcona tematyce wysiedleńczej pt. ,,Śladami wysiedlonych” wzbogacona o biogramy ośmiu kobiet z gminy Komarów-Osada, które straciły życie w obozie koncentracyjnym w Oświęcimiu. W konkursie przyznano następujące nagrody i wyróżnienia:
W kategorii I (klasy V i VI):
– I miejsce – Krystian Złomaniec – klasa VI;
– II miejsce – Szymon Wołek – klasa VI;
– III miejsce – Barbara Bakun – klasa VI;
– Wyróżnienie – Lena Goch – klasa VI;
– Wyróżnienie – Weronika Szyprowska – klasa V.
W kategorii II (klasy VII i VIII):
– I miejsce – Jakub Skawiński – klasa VII;
– II miejsce – Natalia Mazurek – klasa VII;
– III miejsce – Oliwia Szczerbik – klasa VII;
– Wyróżnienie – Ewa Pokryszka – klasa VII;
– Wyróżnienie – Maja Bulicz – klasa VIII.
Nagrodzonym pogratulował Zastępca Wójta Gminy Wojciech Łoś.
Kapituła Wieczystej Fundacji kapitana Mieczysława Kostrubca przyznała uczniom Aleksandrze Nicpoń i Jakubowi Skawińskiemu stypendia za bardzo dobre wyniki w nauce, wzorowe zachowanie, promowanie postaw patriotycznych i aktywność społeczną. Stypendia nagrodzonym wręczyli Wojciech Łoś Zastępca Wójta Gminy i Ewelina Dołba Dyrektor Szkoły Podstawowej w Komarowie-Osadzie.
Organizatorzy:
Rada Gminy, Wójt Gminy
Samorządowy Ośrodek Kultury w Komarowie-Osadzie
